Η καλύτερη στιγμή της ζωής σας – ο δικός σας γάμος - μπορεί να γίνει ακόμη πιο όμορφη και χαρούμενη, αν συνδυαστεί με το παραδοσιακό άλλαγμα της νύμφης και του γαμπρού καθώς και με προσοντούχο Βυζαντινό (Πατριαρχικό) Χορό στην Εκκλησία.

Εμπιστευθείτε μας και σας διαβεβαιώνουμε ότι δεν θα το μετανιώσετε.

Ένα δείγμα του τί μπορούμε να σας προσφέρουμε με την ορχήστρα και τη χορωδία μας, μπορείτε να πάρετε με τις επισυναπτόμενες μελωδίες
(του αλλάγματος νύμφης και γαμπρού καθώς και της Εκκλησίας).

Κάνετε τώρα αυτές τις μελωδίες Downloading για να τα ακούσετε και τηλεφωνήστε μας τώρα…
Ευστάθιος Παπαευρυβιάδης & Γιώργος Σπανός & Ανδρέας Ιακωβίδης

Scenario Events
Manager: Angelos Iacovides
Tel : 22 511100, Fax : 22511102
E-mail: events@scenariogroup.com
Website: www.scenariogroup.com/events

Ο κυπριακός γάμος

Όταν μιλούμε για κυπριακό γάμο σήμερα, κανονικά εννοούμε το γάμο που ετελείτο στην Κύπρο περίπου από τις αρχές ως τα μισά του αιώνα μας. Ο γάμος αυτός είναι από πληθώρα περιγραφών, αλλά και από ζωντανές μαρτυρίες. Για τα έθιμα του κυπριακού γάμου από τα μισά περίπου του περασμένου αιώνα και παλαιότερα δεν γνωρίζουμε σχεδόν τίποτε, εκτός απ' όσα υποθέτουμε· Γενικότερα για το γάμο των ορθόδοξων χριστιανών δίνουν και εθιμικές πληροφορίες ευχολόγια και νομοκανονικά κείμενα. Ο σημερινός κυπριακός γάμος μιμείται το δυτικοευρωπαϊκό, αλλά με πληθωρικότητα.

Ο κυπριακός γάμος έχει πολλά στοιχεία κληρονομημένα από το παλαιότερο παρελθόν. εχει πολλά κοινά στοιχεία με το γάμο άλλων ελληνικών περιοχών. Η κοινότητα αυτή οφείλεται, εκτός των άλλων, και στα ευχολόγια, τα οποία καθόριζαν την τελετουργία του· τα ευχολόγια συνέβαλαν στη διάδοση πολλών κοινών εθίμων. Ο κυπριακός γάμος όπως ορίστηκε, απαρτίστηκε από τα παλαιότερα στοιχεία και από τα νεότερα, που επέβαλαν οι νέες κοινωνικές συνθήκες. Βλέπουμε έθιμα, που φαίνονται παλαιά, να εγκαταλείπονται σταδιακά, όπως το άλλαγμα της νύφης, το ρέσι, πιλάφι από σπασμένο σιτάρι και κρέας αίγας ή προβάτου που βράζεται, ώσπου να γίνει μάζα, η μανάσσα, επικάλυψη και στολισμός του δωματίου του γάμου κυρίως με σεντόνια, ο παστός, ειδική διαρρύθμιση και στολισμός για τη θέση των νεόνυμφων, και το καμάρωμα της νύμφης. Εντούτοις, ο κυπριακός γάμος στον κύριο κορμό του εμφανίζει μια μεγάλη ομοιομορφία από τη μια άκρη της Κύπρου ως την άλλη.

Στην τυποποποίηση του κυπριακού γάμου συνέβαλαν πάρα πολύ οι οργανοπαίχτες. Λειτούργησαν και στην Κύπρο καφωδεία, στα οποία βρήκαν εργασία δάσκαλοι οργάνων με κάποια γνώση ευρωπαϊκής μουσικής και οργανοπαίκτες. Επίσης επισκέπτονταν το νησί πλανόδιοι οργανοπαίχτες και αρκουδιάρηδες, νησιώτες, Θρακιώτες, Μακεδόνες, Σέρβοι και Βούλγαροι, που εισήγαν μουσι­κούς σκοπούς. Στα καφωδεία αυτά λειτούργησε η κυπριακή λαϊκή ορχήστρα από βιολί και λαγούτο, που ήλθε απ' έξω και εκτόπισε άλλα όργανα, όπως τη λύρα, τον ταμπουρά, το ταμπουλέκι και την τομπουκκιά. Από τα κα­φωδεία η νέα ορχήστρα με το βιολί και το λαγούτο λαμ­βανόταν για να παίξει στους κυπριακούς γάμους. Σιγά σιγά δημιουργήθηκε μια τάξη μαθητών και λαϊκών βιολάρηδων και λαγουτάρηδων για τις ανάγκες των γάμων και των πανηγυριών. Το θεματολόγιο της κυπριακής δημοτι­κής μουσικής προέρχεται από τους οργανοπαίχτες των καφωδείων και απαρτίστηκε από τις εμπειρίες τους· από τοπικά, ανατολικά, νησιωτικά, βορειοελληνικά, ακόμη και ευρωπαϊκά θέματα: τα ονόματα τους κάποτε δηλώνουν και τον τόπο προέλευσης τους.

Οι οργανοπαίχτες, που προσλαμβάνονταν στον κυ­πριακό γάμο, πληρώνονταν κανονικά από τα πλουμίσματα, δηλαδή τα φιλοδωρήματα των χορευτών ή των συγγενών και φίλων εκείνων, για τους οποίους έπαιζαν. Έτσι τους συνέφερε να παίζουν σε όσο το δυνατό περισ­σότερες ευκαιρίες, και ανέλαβαν να οργανώσουν και να τυποποιήσουν το γάμο. Επαιζαν στο ράψιμο του νυφικού κρεβατιού, στο στόλισμα της νύφης, στο στόλισμα του γαμπρού, στη μετάβαση των μελλονύμφων στην εκκλησία, στους τυποποιημένους χορούς και σε άλλες περι­πτώσεις.

Ο τρίτος γυναικείος αντικριστός χορός καθιερώθηκε και ως χορός του αντρόγυνου κατά τη συνάθροιση της Δευτέρας. Όταν τραγουδούσαν οι γυναίκες, δεν εθεω­ρείτο σεμνό να αφήνουν ελεύθερη τη φωνή τους, όπως οι άντρες, αλλά έπρεπε να την κάνουν ψιλή, ιδιαίτερα στην περιοχή της Πιτσιλιάς και του Μόρφου. Όπως στη μελωδία, έτσι και στη θεματολογία υπήρχε αυστηρή διάκριση. Οι γυναίκες δεν τραγουδούσαν τραγούδια με ερωτικό πε­ριεχόμενο, όπως συνήθιζαν οι άντρες.

Το δίστιχο, το οποίο επέτρεπε και τον αυτοσχεδιασμό, υπήρξε το κατεξοχήν τραγούδι του κυπριακού γάμου. Οι διάφορες φωνές, δηλαδή τα ιδιόμελα, απαρτίστηκαν από δίστιχα. Παρά τον αυτοσχεδιασμό που υπάρχει στο εί­δος, πολλά βασικά δίστιχα οφείλουν την καθιέρωση τους πάλι στους οργανοπαίχτες και σε λαϊκές συλλογές, που τυπώνονταν στην Αθήνα και κυκλοφορούσαν και στην Κύπρο, όπως η Φιλομειδής Αφροδίτη. Είναι όμως αξιο­σημείωτο ότι και διηγηματικά τραγούδια με ηρωικά κατορθώματα και ερωτικές περιπέτειες, όπως τα ακριτικά και οι παραλογές, λειτουργούσαν στον κυπριακό γάμο, όπως η κόρη της αστραπής και η δρακοντοκτονία στα προεόρτια του γάμου και ο Μωρόγιαννος και η αναγνώ­ριση των συζύγων στο ξύπνημα του αντρόγυνου το πρωί της Δευτέρας· ακόμη και ο Χριστός έρχεται, ως άγνωστος καλόγηρος, στο τραπέζι των αρχόντων και προσφέ­ρει, σαν τον άγιο Βασίλειο, αμύθητα δώρα. Τα ακριτικά τραγούδια και οι παραλογές λειτουργούσαν επίσης και στο θερισμό, που είχε τις δικές του τελετουργίες.

Ο κυπριακός γάμος αποτελεί ένα σύνολο τελετουρ­γιών, εθιμικών εκδηλώσεων, μουσικής, χορών, ασμάτων και οικονομικών υποχρεώσεων, κανονισμένων ως την τελευταία λεπτομέρεια· είναι μια πλήρης έκφραση της ελ­ληνικής κυπριακής κοινωνίας. Εχουμε την γνώμη, ότι αυτή η παράδοση πρέπει και επιβάλλεται να κρατηηθεί. Είναι ένα ζωντανό κομμάτι της κυπριακής ζωής και είναι άξιοι συγχαρητηρίων όλοι όσοι από τους σημερινούς νέους αποφασίζουν να πλουτίσουν τη ζωή του με αυτή την παράδοση.

Μενέλαος Ν. Χριστοδούλου Γλωσσολόγος,
Κέντρον Επιστημονικών Ερευνών

scenario events	scenario weddings
ελληνικά / english	ελληνικά / english